Στα Σπάτα η ελληνική «Silicon Valley» των βιοεπιστημών

Στα Σπάτα η ελληνική «Silicon Valley» των βιοεπιστημών

Στα Σπάτα, μόλις 20 λεπτά από το αεροδρόμιο, λειτουργεί από φέτος το Athens LifeTech Park (ALTP), μια υπερσύγχρονη υποδομή σχεδιασμένη να υποστηρίζει τη διαδρομή μιας επιστημονικής ιδέας από το εργαστήριο μέχρι την πρώτη κλινική δοκιμή σε ασθενή και από εκεί στην ανάπτυξη μιας νέας θεραπείας.

Κυριακή, 30 Αυγούστου 2026

Αποτελεί επένδυση της φαρμακοβιομηχανίας ELPEN της τάξης των 70 εκατ. ευρώ και λειτουργεί ως ανεξάρτητος οργανισμός, με δικό του διοικητικό συμβούλιο και διεθνή επιστημονική ηγεσία.

Πρόκειται για τη «φυσική εξέλιξη μιας φιλοσοφίας έξι δεκαετιών», εξηγεί η Ελένη Πενταφράγκα, Eκτελεστική Aντιπρόεδρος του Athens LifeTech Park και Chief Strategy Officer της ELPEN. Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι ο ιδρυτής της ELPEN και παππούς της, Δημήτρης Πενταφράγκας, «πίστευε ότι η ελληνική φαρμακοβιομηχανία οφείλει να επενδύει όχι μόνο στην παραγωγή, αλλά και στη γνώση» — κάτι που έκανε πράξη με το Ερευνητικό και Πειραματικό Κέντρο της ELPEN, τολμώντας κάτι πρωτόγνωρο για την εποχή: τη συνεργατική έρευνα ανάμεσα σε μια ελληνική φαρμακευτική και το εγχώριο επιστημονικό δυναμικό.

Τώρα, το ALTP εξελίσσει αυτή τη λογική σε εντελώς διαφορετική κλίμακα. Σε έκταση 15.000 τετραγωνικών μέτρων, το πάρκο συνδυάζει τρεις βασικές λειτουργίες: θερμοκοιτίδα για εταιρείες στον χώρο των επιστημών υγείας (biotech incubator), υποστηρικτικές υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης (R&D) φαρμάκων υπό ευρωπαϊκά ρυθμιστικά πρότυπα, καθώς και ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό και συνεδριακό κέντρο.

Όραμα της ELPEN είναι να αναδειχθεί το πάρκο σε διεθνή καταλύτη καινοτομίας στις επιστήμες ζωής, με αποστολή την επιτάχυνση της ανακάλυψης και ανάπτυξης νέων θεραπειών μέσα από την επιστημονική αριστεία και τη συνεργασία, προς όφελος των ασθενών παγκοσμίως, σημειώνει η κ. Πενταφράγκα, μιλώντας στην «Καθημερινή».

«Ο τρόπος με τον οποίο παράγεται σήμερα η επιστημονική καινοτομία έχει αλλάξει. Ιδιαίτερα στις επιστήμες ζωής, η πρόοδος προκύπτει όλο και περισσότερο μέσα από τη σύγκλιση διαφορετικών πεδίων και τη συνεργασία ανθρώπων με συμπληρωματικές γνώσεις, εμπειρίες και δεξιότητες», προσθέτει, τονίζοντας πως οι μεγάλες επιστημονικές εξελίξεις γεννιούνται εκεί ακριβώς όπου συναντώνται διαφορετικοί επιστημονικοί κλάδοι και προσεγγίσεις.

Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικό επιστημονικό ταλέντο, γεγονός που αναγνωρίζουν πλέον πολλοί πολυεθνικοί όμιλοι. «Αυτό που χρειάζεται είναι ένα οικοσύστημα που θα συνδέει πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, βιομηχανία, startups και επενδυτές, ώστε η γνώση να μετουσιώνεται σε εφαρμογή. Αυτό επιχειρούμε να δημιουργήσουμε στο Athens LifeTech Park», υπογραμμίζει η κ. Πενταφράγκα.

Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι σήμερα αρχίζουν να συνυπάρχουν προϋποθέσεις που για δεκαετίες παρέμεναν ασύνδετες. Η χώρα διαθέτει ισχυρή επιστημονική βάση, διεθνώς καταξιωμένο ανθρώπινο δυναμικό και σημαντική εγχώρια φαρμακοβιομηχανία. Σε αυτά προστίθενται πλέον το ανταγωνιστικό λειτουργικό κόστος σε σχέση με τις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη, οι δυνατότητες προκλινικής και κλινικής έρευνας εντός ενός αυστηρού ευρωπαϊκού ρυθμιστικού περιβάλλοντος και, για πρώτη φορά, η παρουσία εξειδικευμένων επενδυτικών κεφαλαίων (venture capital) στις βιοεπιστήμες με τη στήριξη ευρωπαϊκών και ελληνικών θεσμών.

Η ευκαιρία, επομένως, για τη χώρα είναι να συνδεθεί ουσιαστικά με τα διεθνή οικοσυστήματα βιοτεχνολογίας, μεταφράζοντας την επιστημονική γνώση σε έρευνα, ανάπτυξη και, τελικά, νέες θεραπείες. Πρόκειται για ένα στοίχημα πανευρωπαϊκών διαστάσεων. Οπως επισημαίνει ο Κλεάνθης Ξανθόπουλος, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Athens LifeTech Park: «Η Ευρώπη δεν πάσχει από έλλειμμα επιστήμης. Αυτό που χρειάζεται είναι να συνδέσει τα πλεονεκτήματά της με μεγαλύτερη ταχύτητα, να εξασφαλίσει αποτελεσματικότερη μετάβαση από την ανακάλυψη στην ανάπτυξη και να επιδείξει μεγαλύτερη διάθεση ανάληψης ρίσκου».

Για την ELPEN, η επιλογή αυτή δεν είναι συγκυριακή αλλά αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή. Όπως σημειώνει ο Θεόδωρος Τρύφων, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ): «Με αυτή την επένδυση αναλαμβάνουμε πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια για την ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. Το ρίσκο είναι υπαρκτό, αλλά για εμάς η επένδυση στην καινοτομία αποτελεί θεμέλιο λίθο».

Οι προϋποθέσεις πλέον υπάρχουν. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η Πολιτεία θα σταθεί δίπλα σε αυτή τη φιλοδοξία με την ταχύτητα που επιβάλλει ο ιδιωτικός τομέας, παρέχοντας τα κατάλληλα κίνητρα, τις αναγκαίες πολιτικές και τη θεσμική αναγνώριση που απαιτείται.

ΗΛΙΑΣ Γ. ΜΠΕΛΛΟΣ
Καθημερινή - Κυριακάτικη Οικονομική - 30/08/2026 - σελ. 13

Athens LifeTech Park
To πρώτο τεχνολογικά εστιασμένο οικοσύστημα γύρω από τις επιστήμες ζωής και υγείας